Za to nie zapłaciłeś ani grosza
“Wszyscy bowiem zgrzeszyli i są pozbawieni chwały Boga; A zostają usprawiedliwieni darmo, z jego łaski, przez odkupienie, które jest w Jezusie Chrystusie.”
— Rzymian 3,23-24 (UBG)
Paweł pisał do wspólnoty, której nigdy nie widział, w mieście, gdzie Żydzi i poganie żyli obok siebie. Tuż przed tym zdaniem postawił obok siebie człowieka z Prawem i człowieka bez Prawa i orzekł, że w tej jednej sprawie nie ma między nimi różnicy. Czasownik, który czytasz jako pozbawieni, to zwykłe słowo o tym, że czegoś zabrakło, że nie starczyło. Potem słownictwo robi się sądowe. Słowo oddane jako usprawiedliwieni znaczyło: sędzia orzeka na korzyść oskarżonego i zamyka sprawę. To przede wszystkim zapadły wyrok, a nie ocena charakteru, a w greckim zapisie oskarżony nic przy tym nie robi. Odkupienie zbudowane jest na słowie okup, czyli cenie za wyjście na wolność. Tutaj tę cenę wykłada kto inny. Słowo oddane jako darmo znaczy dosłownie: bez zapłaty, w prezencie. Tego wyroku nie da się kupić ani odpracować, można go tylko przyjąć.
W głowie toczy się cichy rachunek: ile dałem, ile jestem wart, komu jeszcze zostałem winien. Może mieszkanie, jedzenie i naukę masz z cudzych pieniędzy i liczysz w myślach, kiedy wreszcie to oddasz. Może dajesz w domu i w pracy tyle, ile masz, a wieczorem i tak zostaje poczucie, że za mało. Może to ty jesteś dziś po stronie biorących: ktoś robi ci zakupy, a ty nie masz czym się odwdzięczyć. Może ludzie, którym zawdzięczasz najwięcej, już nie żyją i ten rachunek został otwarty na zawsze. U Boga tym rachunkiem niczego nie kupisz i nie musisz. To, co dostajesz przez Jezusa, jest już zapłacone, tylko nie przez ciebie. Dlatego dziś warto poćwiczyć coś trudniejszego od dawania: przyjąć bez rewanżu.
Przyjmij bez rewanżu
- 1Przyjmij dziś jedną rzecz, którą ktoś ci da albo zaproponuje: podwiezienie, zapłaconą kawę, pomoc przy zakupach, ustąpione miejsce, dobre słowo. Powiedz tylko: dziękuję, przyjmuję. Nie dodawaj „nie trzeba”, „oddam ci” ani „następnym razem ja” i niczym tego dziś nie wyrównuj.
- 2Gdy dziś nikt ci niczego nie zaproponuje, przyjmij to, co już masz za darmo: zjedz posiłek, który ktoś ugotował, albo włóż rzecz, którą ktoś ci podarował, i podziękuj za to Bogu, zamiast liczyć, ile jesteś winien.
Boże, łatwiej mi dawać niż brać i łatwiej płacić niż przyjmować. Wiem, że u Ciebie nie mam czym zapłacić. Naucz mnie przyjmować bez liczenia, ile jestem winien, od Ciebie i od ludzi. Dziękuję, że to, co dajesz przez Jezusa, jest darem, a nie długiem. Amen.
Przyjmuję dziś coś za darmo i niczym tego nie wyrównuję.
Co znaczy tu słowo usprawiedliwieni?
To termin z sali sądowej: sędzia orzeka na korzyść oskarżonego i zamyka sprawę. Nie chodzi o poprawę charakteru, tylko o zapadły wyrok. W greckim zapisie oskarżony nic przy tym nie robi.
Na czym polega odkupienie z tego zdania?
Słowo zbudowane jest na okupie, czyli cenie płaconej za czyjeś wyjście na wolność. Cenę wykłada kto inny niż ten, kto wychodzi. Dlatego nie da się jej doliczyć do własnych zasług.
Dlaczego akurat 31 października?
Tego dnia w 1517 roku Marcin Luter wysłał arcybiskupowi Moguncji list z 95 tezami, które uderzały w płacenie pieniędzy za odpusty. A 31 października 1999 roku katolicy i luteranie podpisali w Augsburgu wspólną deklarację właśnie o usprawiedliwieniu. To także wigilia Wszystkich Świętych.